Đọc hiểu

Tào Xung cân voi (曹冲称象)

很久以前，有一个叫曹操的人。有一天，别人送给他一头大象。曹操非常高兴，带着儿子曹冲和很多朋友一起去看。这头象非常大，像一堵墙，腿像四根柱子。曹操问大家：“谁有办法把这头大象称一称，看看它有多重？” 大家听了都觉得很为难。有人说：“我们可以造一杆很大的秤。” 另一个人说：“可是，就算造出了大秤，谁能拿得动呢？” 还有人说：“不如把大象杀掉，切成一块一块的，这样就能称了。” 曹操听了这些办法，一直摇头，非常不满意。这时，七岁的曹冲站了出来。他对父亲说：“我有一个好办法。” 曹操很惊讶，问：“你有什么办法？” 曹冲说：“我们先把大象赶到一艘大船上。看船身下沉多少，就在船边画一条线。然后把大象赶下船，往船上装石头。等船下沉到刚才画线的地方，就不装了。最后，我们把船上的石头称一称。石头的重量，不就是大象的重量吗？” 曹操听了非常高兴，马上叫人照着曹冲的办法去做。果然，他们成功地称出了大象的重量。

Bản dịch tiếng Việt:

Rất lâu trước kia, có một người tên là Tào Tháo.

Một ngày nọ, người khác tặng ông một con voi.

Tào Tháo rất vui, dẫn con trai Tào Xung và nhiều bạn bè cùng đi xem.

Con voi này rất to, giống như một bức tường, chân giống như bốn cái cột.

Tào Tháo hỏi mọi người: 'Ai có cách cân thử con voi này, xem nó nặng bao nhiêu không?'

Mọi người nghe xong đều cảm thấy rất khó xử.

Có người nói: 'Chúng ta có thể làm một cái cân thật lớn.'

Người khác nói: 'Nhưng mà, cho dù làm xong cái cân lớn, thì ai có thể nhấc nổi chứ?'

Lại có người nói: 'Hay là giết con voi đi, cắt thành từng khúc, như vậy thì có thể cân được.'

Tào Tháo nghe những cách này, liên tục lắc đầu, vô cùng không hài lòng.

Lúc này, Tào Xung bảy tuổi bước ra.

Cậu nói với cha: 'Con có một cách hay.'

Tào Tháo rất ngạc nhiên, hỏi: 'Con có cách gì?'

Tào Xung nói: 'Chúng ta trước tiên đuổi voi lên một chiếc thuyền lớn.

Xem thân thuyền chìm xuống bao nhiêu, thì vẽ một vạch ở mạn thuyền.

Sau đó đuổi voi xuống thuyền, rồi xếp đá lên thuyền.

Đợi đến khi thuyền chìm đến chỗ vạch vừa vẽ, thì không xếp nữa.

Cuối cùng, chúng ta đem đá trên thuyền đi cân.

Trọng lượng của đá, chẳng phải chính là trọng lượng của voi sao?'

Tào Tháo nghe xong vô cùng vui mừng, lập tức sai người làm theo cách của Tào Xung.

Quả nhiên, họ đã cân thành công trọng lượng của con voi.