Từ "猝不及防" (cù bù jí fáng) mang nghĩa "bất ngờ đến mức không kịp phòng bị", kết hợp bởi 猝 (cù - thốt): "đột ngột" + 不 (bù - bất): "không" + 及 (jí - cập): "và" + 防 (fáng - phòng): "Phòng ngừa". Chiết tự ghi nhớ: • Chữ 猝: Con chó săn (犭) bất ngờ lao vọt ra từ bụi rậm nhanh như người lính phục kích (卒), diễn tả sự việc xảy ra đột ngột, bất thình lình (猝). • Chữ 不: Mầm cây vươn lên nhưng bị mặt đất (一) chặn lại ở phía trên nên chẳng thể trồi ra, mang nghĩa là không (不). • Chữ 及: Một người đang bước đi phía trước (丿) thì bàn tay phía sau đã vươn dài tới nắm kịp vạt áo (及), mang nghĩa là đuổi kịp, đạt tới và liên từ nối (及). • Chữ 防: Đắp những gò đất cao (阝) bao bọc khắp bốn phương (方) quanh thành trì để ngăn giặc dữ và lũ lụt chính là sự đề phòng, phòng ngừa (防).