Chuyến Xe Ngược Đường Đi Nước Sở

Nghĩa đen từng chữ

Lòng muốn hướng càng xe về phương Nam nhưng vết bánh xe trên đường lại lăn ngược lên phương Bắc.

Nghĩa bóng thực tế

Hành động đi ngược hẳn với mục đích ban đầu; điều kiện càng tốt, nỗ lực càng lớn nhưng sai phương hướng thì chỉ càng rời xa mục tiêu.

Tương đương quen thuộc

Mục tiêu một đằng, hành động một nẻo

1Giải mã 4 chữ Vàng (Bấm vào từng chữ để nghe)

2Truyện kể theo chuẩn HSK 5

Bấm vào bất kỳ từ tiếng Trung nào trong câu chuyện để nghe phát âm và tra nghĩa ngay

1，，。

Vào thời Chiến Quốc, có một người ngồi trên cỗ xe ngựa đang phóng vun vút về phương Bắc dọc theo con đường lớn.

2，，。

Một người bạn dọc đường bắt gặp ông, bèn vẫy tay gọi xe ngựa dừng lại rồi hỏi ông định đi đâu.

3，：“，？”

Người ấy đáp rằng mình muốn đến nước Sở, người bạn kinh ngạc hỏi: “Nước Sở rõ ràng nằm ở phương Nam, sao ông lại đi ngược lên phương Bắc thế này?”

4，：“，，。”

Thế nhưng người ấy lại thản nhiên mỉm cười, chỉ vào ngựa của mình khoe: “Đừng lo, ngựa của tôi chạy cực nhanh, trên xe còn mang theo rất nhiều tiền bạc.”

5，：“，！”

Tiếp đó, ông lại đắc ý nói thêm: “Hơn nữa người đánh xe tôi mời có tay nghề bậc nhất, nhất định có thể thuận lợi đến được nước Sở!”

6，：“，，，！”

Người bạn bất lực thở dài một tiếng, lắc đầu nói: “Ngựa của ông càng nhanh, tiền bạc càng nhiều, bản lĩnh người đánh xe càng cao thì chỉ càng khiến ông rời xa nước Sở hơn mà thôi!”

7，，。

Trong lòng muốn đến nước Sở ở phương Nam nhưng bánh xe lại một mạch lăn về phương Bắc, cách làm ấy chính là “nam viên bắc triệt”.

8，，。

Cho dù điều kiện có ưu việt đến đâu, nếu ngay từ đầu đã chọn sai phương hướng thì nỗ lực lớn đến mấy cũng không thể tới được đích.

3Ứng dụng giao tiếp đời thực ngày nay

Hiểu tích xưa rồi, đây là cách đặt câu tự nhiên trong đời sống và công việc hiện đại:

Trong cuộc họp đánh giá chiến lược sản phẩm tại công ty công nghệ

我们的目标是帮上班族节省时间，现在却在软件里塞了一堆复杂的游戏功能。

Wǒmen de mùbiāo shì bāng shàngbānzú jiéshěng shíjiān, xiànzài què zài ruǎnjiàn lǐ sāile yì duī fùzá de yóuxì gōngnéng.

Mục tiêu của chúng ta là giúp dân văn phòng tiết kiệm thời gian, vậy mà giờ lại nhét cả đống tính năng trò chơi phức tạp vào ứng dụng.

你说得对，这样做简直是南辕北辙，咱们赶紧把多余的功能删掉吧。

Nǐ shuō de duì, zhèyàng zuò jiǎnzhí shì nán yuán běi zhé, zánmen gǎnjǐn bǎ duōyú de gōngnéng shāndiào ba.

Cậu nói đúng lắm, làm vậy chẳng khác nào mục tiêu một đằng, hành động một nẻo; chúng ta mau gỡ bỏ những tính năng thừa thãi đi thôi.

Hai người bạn trò chuyện về thói quen thức khuya và giữ gìn sức khỏe

我最近买了不少昂贵的保健品，可每天晚上依然熬夜刷手机到两点。

Wǒ zuìjìn mǎile bù shǎo ángguì de bǎojiànpǐn, kě měitiān wǎnshang yīrán áoyè shuā shǒujī dào liǎng diǎn.

Dạo này mình mua không ít thực phẩm chức năng đắt tiền, nhưng tối nào vẫn cứ thức khuya lướt điện thoại đến tận hai giờ sáng.

想养生却天天熬夜，你这不是南辕北辙吗？早点休息比吃什么都管用。

Xiǎng yǎngshēng què tiāntiān áoyè, nǐ zhè bú shì nán yuán běi zhé ma? Zǎodiǎn xiūxi bǐ chī shénme dōu guǎnyòng.

Muốn giữ gìn sức khỏe mà ngày nào cũng thức khuya, cậu làm thế chẳng phải đi ngược hẳn lại mục tiêu sao? Đi ngủ sớm còn hiệu quả hơn uống bất cứ thứ gì đấy.

Lưu ý dùng chuẩn bản xứ: “南辕北辙” (mang sắc thái nhắc nhở, cảnh báo) thường làm vị ngữ (“这样做简直是南辕北辙”) hoặc định ngữ (“南辕北辙的做法”) để chỉ hành động đi ngược lại chính mục tiêu của mình. Tuyệt đối không đặt phó từ chỉ mức độ như “很”, “太”, “非常” trước thành ngữ này; đồng thời cần phân biệt với “背道而驰” (thường nhấn mạnh hai chủ thể hoặc xu hướng tách rời, đi ngược lại quy luật chung).

4Trắc nghiệm 30 giây nắm chắc thành ngữ

1. Bài học cốt lõi mà câu chuyện thành ngữ “南辕北辙” muốn gửi gắm là gì?

2. Tình huống nào dưới đây dùng thành ngữ “南辕北辙” phù hợp và chính xác nhất?

叶公好龙 Truyện tiếp: 雪中送炭