Nước Rút Đá Lộ, Chân Tướng Sáng Tỏ

Nghĩa đen từng chữ

Nước rút xuống thấp thì những tảng đá dưới đáy sông tự khắc lộ ra.

Nghĩa bóng thực tế

Ví với việc sau quá trình tìm hiểu, điều tra kỹ lưỡng, mọi khúc mắc được tháo gỡ và toàn bộ sự thật, chân tướng cuối cùng cũng được phơi bày rõ ràng.

Tương đương quen thuộc

Chân tướng sáng tỏ; Trắng đen rõ ràng; Cây kim trong bọc lâu ngày cũng lòi ra

1Giải mã 4 chữ Vàng (Bấm vào từng chữ để nghe)

2Truyện kể theo chuẩn HSK 5

Bấm vào bất kỳ từ tiếng Trung nào trong câu chuyện để nghe phát âm và tra nghĩa ngay

1，，。

Vào thời Bắc Tống, hai nhà văn lỗi lạc Âu Dương Tu và Tô Đông Pha khi du ngoạn non nước mùa đông đều từng miêu tả khung cảnh sông ngòi biến đổi theo mùa.

2，，，。

Mùa hè nước sông dâng cao, đá dưới đáy sông đều bị che khuất, nhưng đến mùa đông khi mực nước hạ xuống, những tảng đá vốn ẩn dưới làn nước lại hiện ra rõ mồn một.

3，，，。

Bấy giờ tại một huyện thành nọ, nhà kho của một hiệu buôn bỗng bị mất rất nhiều bạc trắng, người học việc trẻ tuổi thật thà vì giữ chìa khóa nên vô cớ bị mọi người nghi ngờ.

4，：“，，。”

Chủ hiệu buôn sốt ruột giục vị quan huyện mau chóng kết tội, nhưng quan huyện lại điềm tĩnh khuyên mọi người: “Điều tra vụ án cũng giống như ngắm dòng sông mùa đông, đợi làn nước đục trên mặt rút đi, đá dưới đáy sông tự khắc sẽ hiện rõ.”

5，，。

Đêm hôm đó trời vừa đổ mưa, vị quan huyện kiên nhẫn kiểm tra xung quanh nhà kho, quả nhiên phát hiện vài dấu chân bùn ướt bên cạnh cửa sổ ở sân sau.

6，，。

Ông dẫn quan binh lần theo vết bùn truy xét suốt dọc đường, cuối cùng bắt được kẻ trộm thực sự ở ngoài thành và tìm lại được toàn bộ số bạc trắng.

7，，。

Vụ án này cuối cùng cũng “nước rút đá lộ”, mọi người nhìn rõ chân tướng sự việc, còn người học việc thật thà lập tức được trả lại sự trong sạch.

8，，、。

Về sau, câu văn nổi tiếng vốn miêu tả cảnh sông ngày đông ấy đã trở thành câu thành ngữ kinh điển để người đời ví việc mọi nghi ngờ tan biến và chân tướng phơi bày sáng tỏ.

3Ứng dụng giao tiếp đời thực ngày nay

Hiểu tích xưa rồi, đây là cách đặt câu tự nhiên trong đời sống và công việc hiện đại:

Nhóm vận hành phát hiện số liệu báo cáo bị lệch, trưởng nhóm bình tĩnh chờ kiểm tra nhật ký hệ thống thay vì vội quy trách nhiệm

这次后台数据出现了偏差，有人怀疑是新同事弄错了，我们要先找他问责吗？

Zhècì hòutái shùjù chūxiànle piānchā, yǒurén huáiyí shì xīn tóngshì nòngcuòle, wǒmen yào xiān zhǎo tā wènzé ma?

Lần này dữ liệu hệ thống bị lệch, có người nghi là đồng nghiệp mới làm nhầm, chúng ta có cần gọi cậu ấy ra quy trách nhiệm trước không?

先别急着下结论，技术部正在核对系统日志，等查完自然就水落石出了。

Xiān bié jízhe xià jiélùn, jìshùbù zhèngzài héduì xìtǒng rìzhì, děng cháwán zìrán jiù shuǐ luò shí chū le.

Khoan vội kết luận đã, bộ phận kỹ thuật đang đối chiếu nhật ký hệ thống, đợi kiểm tra xong tự khắc mọi chuyện sẽ trắng đen rõ ràng thôi.

Hai người bạn trò chuyện về một tin đồn gây tranh cãi trên mạng xã hội khi chưa rõ thực hư

网上都在传那家老书店乱收费，评论区吵得很厉害，到底是怎么回事啊？

Wǎngshàng dōu zài chuán nà jiā lǎo shūdiàn luàn shōufèi, pínglùnqū chǎo de hěn lìhai, dàodǐ shì zěnme huí shì a?

Trên mạng đang đồn ầm lên chuyện hiệu sách lâu năm kia thu phí bừa bãi, phần bình luận cãi nhau dữ lắm, rốt cuộc là chuyện thế nào vậy?

店主刚公开了完整的监控录像，等大家看完证据，事情很快就会水落石出。

Diànzhǔ gāng gōngkāile wánzhěng de jiānkòng lùxiàng, děng dàjiā kànwán zhèngjù, shìqing hěn kuài jiù huì shuǐ luò shí chū.

Chủ tiệm vừa công khai đoạn băng giám sát đầy đủ rồi, đợi mọi người xem xong bằng chứng thì sự việc sẽ sớm sáng tỏ ngay thôi.

Lưu ý dùng chuẩn bản xứ: “水落石出” thường đóng vai trò vị ngữ trong câu (như “事情终于水落石出”, “案件已经水落石出”), đi kèm các phó từ như “终于”, “自然”, “总会”. Lưu ý: Thành ngữ này vốn đã hàm chứa ý “chân tướng lộ rõ”, nên trong văn viết chuẩn mực người bản xứ thường dùng “事情” hoặc “案件” làm chủ ngữ thay vì “真相”, và tuyệt đối không đặt phó từ chỉ mức độ (“很”, “非常”, “太”) phía trước.

4Trắc nghiệm 30 giây nắm chắc thành ngữ

1. Thành ngữ “水落石出” mượn hình ảnh thiên nhiên mùa đông để biểu đạt ý nghĩa bóng nào sau đây?

2. Câu nào dưới đây sử dụng thành ngữ “水落石出” tự nhiên và đúng ngữ pháp tiếng Trung nhất?

雪中送炭 Truyện tiếp: 破釜沉舟 (HSK 6)